‹ TORSALVO Künye
🇷🇺 Beriev A-50 (Mainstay)
Havadan erken ihbar (AEW&C) · Beriev (Taganrog) — Vega radar sistemi; Il-76 platformu Ilyushin · 1985 (A-50U modernizasyonu 2011) · hizmette
Il-76 nakliye uçağına dev bir radar tabağı (rotodome) oturtulmuş Rus havadan erken uyarı uçağı; gökyüzünü tarayıp avcıları yönlendiren "uçan komuta merkezi" ama nadir ve pahalı olduğu için Ukrayna'da düşürülmesi büyük darbe sayıldı.
Teknik özellikler
- Tip: Havadan erken uyarı ve kontrol uçağı (AEW&C / AWACS)
- Üretici / Ülke: Beriev (Taganrog), Rusya — Il-76 platformu tabanlı
- Boyut / Tonaj: Azami kalkış ağırlığı ~190 ton; rotodome çapı 9 m
- Motor / Tahrik: 4 × Soloviev D-30KP turbofan
- Hız / Menzil: Azami ~850 km/h; menzil ~7.500 km, görev süresi ~7 sa 40 dk
- Sensör: Liana / Vega-M (Shmel) gözetleme radarı; havada ~650 km, yerde ~300 km tespit
- Mürettebat: 15 kişi (5 uçuş + 10 görev operatörü)
- Görev kapasitesi: Aynı anda 50-60 hedef takip; 10 (A-50U'da 10-12) avcıyı yönlendirebilir
- Hizmet yılı: İlk uçuş 1978; hizmet 1985; A-50U modernizasyonu 2011; ~42 (A-50U ~8) üretildi
Yener: Northrop Grumman E-2 Hawkeye (ABD) — Hawkeye taşıyıcı tabanlı küçük gövdeli iken A-50 büyük gövdesiyle çok daha uzun menzil, daha fazla operatör ve daha geniş radar tabağı taşır, KJ-2000 (Çin) — A-50 hücresi KJ-2000'in de temelini oluşturdu; Rusya ham platform ve operasyonel olgunlukta erken yıllarda öndeydi
Yenilir: Boeing E-7 Wedgetail (ABD/Avustralya) — sabit AESA 'top hat' radarıyla A-50'nin dönen mekanik tabağına kıyasla daha hızlı güncelleme, daha iyi düşük-iz hedef tespiti, Saab GlobalEye (İsveç) — Erieye ER AESA + çok-band sensör füzyonuyla daha modern, daha esnek ve daha ekonomik bir paket sunar, Boeing E-3 Sentry (ABD/NATO) — olgun veri-link ağı ve müttefik entegrasyonunda A-50'nin önünde; A-50 daha izole çalışır
A-50, Sovyet döneminin Tu-126 'Moss' uçağının yerine geliştirildi ve Il-76 gövdesine 9 metrelik dönen radar tabağı (rotodome) oturtuldu. Asıl değeri 'uçan komuta merkezi' olmasıdır: düşman uçaklarını yüzlerce km uzaktan görüp kendi avcılarını yönlendirir — bu yüzden tek başına bir güç-çarpandır. Ancak büyük, yavaş ve sayıca az olması onu öncelikli hedef yapar; Ukrayna savaşında 2024'te en az iki A-50 havada düşürüldü, 2025'te yerde FPV dronlarla vuruldu. Üretim hattı kapalı olduğundan kayıpların yerine yenisi konamıyor; halefi A-100 Premier gecikmeli. Uluslararası muadilleri (E-7, GlobalEye) modern AESA radara geçerken A-50 büyük ölçüde mekanik tarayan radarda kaldı.
İlişkili sistemler
İlgili sistemler (Hava): KAAN, Bayraktar KIZILELMA, ANKA-3, Bayraktar TB2, Bayraktar Akıncı, Vyriy OPTO 10, Skydagger, AKBABA, GÖKTUĞ (Gökdoğan/Bozdoğan), SOM